Σαρώνει στην παγωμένη, από τα μέτρα περιορισμού, αγορά η νέα μορφή αδήλωτης εργασίας που εμφανίστηκε λόγω κορονοϊού. Δεκάδες εργοδότες δηλώνουν εργαζόμενούς τους σε αναστολή σύμβασης εργασίας, αλλά στην πραγματικότητα τους αναγκάζουν να δουλεύουν κανονικά, είτε με τηλεργασία από το σπίτι είτε ακόμη και στον φυσικό χώρο εργασίας. Δεν λείπουν και οι πλέον… επιτήδειοι που κρατούν κλειστό ένα κατάστημά τους, δηλώνοντας τους εργαζόμενους σε αναστολή, ενώ ταυτόχρονα τους ζητούν να απασχολούνται κανονικά σε άλλο κατάστημα του ίδιου ομίλου που παραμένει ανοιχτό.

Μερικοί πληρώνουν κάτω από το τραπέζι «μαύρα» το υπόλοιπο του ονομαστικού μισθού, πάνω από τα 534 ευρώ. Οι περισσότεροι επικαλούνται τις δύσκολες εποχές και ποντάροντας στον φόβο των μισθωτών για το φάσμα της ανεργίας, δεν πληρώνουν ούτε καν τις μέρες της ενεργής σύμβασης μέσα στο μήνα της αναστολής.

Στην αγορά όμως υπάρχουν και κρούσματα «μαιμού» τηλεργασίας, καθώς εργοδότες προαναγγέλλουν μεν στην «Εργάνη – όπως είναι υποχρεωμένοι – το 50% των εργαζομένων τους που μπορεί να δουλέψει από απόσταση σε τηλεργασία, αλλά αναγκάζουν ορισμένους εξ αυτών να μεταβούν στον φυσικό χώρο δουλειάς. Σύμφωνα με πληροφορίες, σε δυο μήνες – δηλαδή τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο – συνελήφθησαν από το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας 120… τηλεργαζόμενοι να βρίσκονται κανονικά στο γραφείο τους. Δηλαδή, εντοπίζονταν, κατά μέσο όρο 2 «μαϊμού» τηλεργαζόμενοι την ημέρα…        

«Μας βάζει σε αναστολή αλλά απαιτεί να δουλεύουμε»

«Μας δηλώνει σε αναστολή σύμβασης από τον Νοέμβρη και απαιτεί από τους εργαζόμενους να πηγαίνουμε για εργασία. Όχι στο κατάστημα που δηλώνει πως είναι κλειστό, αλλά σε άλλα καταστήματα και επιχειρήσεις του ομίλου του», δηλώνει η Νάνσυ Ρίζου. Είναι εργαζόμενη μισθωτή που αποφάσισε να μιλήσει ανοιχτά για την εργοδοτική αυθαιρεσία που υφίσταται και δεν διστάζει να προεξοφλήσει πως θα είναι πιθανότατα η πρώτη που θα απολυθεί, μόλις πάψει να υφίσταται το μέτρο των αναστολών συμβάσεων… «Είμαστε συνέχεια σε ένα καθεστώς τρομοκρατίας και απειλών. Εγώ έχω απειληθεί όπως και άλλοι συνάδελφοι.  Ο εργοδότης δεν μπαίνει καν στη διαδικασία να μας ενημερώσει ότι μας δηλώνει σε αναστολή»… Όπως λέει η ίδια, δεν τους εξόφλησε καν την πρώτη εβδομάδα του Νοεμβρίου, όπως όφειλε. «Η απάντησή του ήταν, έχετε πληρωθεί από το κράτος και πολλά σας και καλά σας… Όχι δεν μας πληρώνει κάτι εξτρά. Μας δηλώνει σε αναστολή ακριβώς για να μην μας πληρώσει αυτός και να μας πληρώσει το κράτος».

Χαρακτηριστικό είναι πως η ομάδα Αντι –Covid-19 της ΓΣΕΕ έχει δεχθεί 2.000 καταγγελίες για «μαϊμού αναστολές» από τον Μάιο του 2020 μέχρι σήμερα. Οι 500 από αυτές αφορούν το δεύτερο lockdown από τον Νοέμβριο έως σήμερα, ενώ άλλες 1.500 καταγγελίες είχαν γίνει από τον Μάιο έως τον Νοέμβριο. Το καλοκαίρι, όταν οι αναστολές επιτρέπονταν μόνο σε πέντε συγκεκριμένους κλάδους της οικονομίας – εστίασητουρισμός, αθλητισμός, μεταφορές, πολιτισμός – που ήταν ανοιχτοί αλλά πληττόμενοι, οι καταγγελίες στην αρμόδια νομική ομάδα της ΓΣΕΕ, αλλά και σε πρωτοβάθμια σωματεία τουρισμού – επισιτισμού  έκαναν λόγο για εργοδότες που μετέφεραν εξολοκλήρου το μισθολογικό κόστος τους στο κράτος ενώ δούλευαν κανονικά. Αλλά και μετά το δεύτερο lockdown, το φαινόμενο δεν έπαψε. Τα κρούσματα των «μαιμού» αναστολών αλλά και της «μαιμού» τηλεργασίας μεταφέρθηκαν σε εργαζόμενους σε delivery, μεγάλες αποθήκες, χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, εταιρείες πληροφορικής, λογιστικά γραφεία και άλλες υπηρεσίες γραφείου.

Δήλωση της αναστολής… εκ των υστέρων

Στην τσιμπίδα του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας έχουν πέσει βέβαια μόνο 130 αδήλωτοι εργαζόμενοι – περιπτώσεις «μαιμού» αναστολής από τις 15 Μαρτίου έως τις 31 Δεκεμβρίου. Κι αυτό ενώ έχουν γίνει περίπου 12.000 έλεγχοι… Έμπειρα στελέχη της αγοράς ερμηνεύοντας αυτή την στατιστική, δείχνουν προς την εκ των υστέρων δήλωση της αναστολής, η οποία άφηνε ανοιχτό παράθυρο στις αυθαιρεσίες. Κι αν την προηγούμενη άνοιξη, όταν το μέτρο ήταν ακόμη άγουρο, κάποιοι έσπευδαν να δηλώνουν εξαρχής τις αναστολές και στη συνέχεια συλλαμβάνονταν στην τσιμπίδα των ελέγχων, γρήγορα όλοι κατάλαβαν πως αν υπέβαλλαν τις δηλώσεις την τελευταία στιγμή είχαν δυνατότητα να ξεφύγουν τις όποιες… κακοτοπιές.

«Από την έναρξη της πανδημίας πολλοί συνάδελφοι κατήγγειλαν πως οι εργοδότες τους έθεταν σε αναστολή αλλά τους απασχολούσαν στο φυσικό χώρο δουλειάς. Την ακραία αυτή μορφή εργοδοτικής παραβατικότητας ευνοούσε το γεγονός πως η αναγγελία της αναστολής γινόταν προς το τέλος κάθε μήνα, με αποτέλεσμα πολλοί εργαζόμενοι να έχουν απασχοληθεί παράνομα και στη συνέχεια να πληροφορούνται ότι θα δηλωθούν σε αναστολή. Το μέτρο της προαναγγελίας των αναστολών συμβάσεων είναι καλό βήμα αλλά δεν φτάνει. Πολλοί εργοδότες, ακόμη και σήμερα, μετά την προαναγγελία συνεχίζουν να απασχολούν παράνομα τους εργαζόμενούς τους στο φυσικό χώρο δουλειάς», δηλώνει ο Γραμματέας Τύπου της ΓΣΕΕ, Δημήτρης Καραγεωργόπουλος.

Πρόστιμα 125.000 ευρώ

Δεν είναι τυχαίο πως οι 84 «μαϊμού» αναστολές από τις 130 είχαν ήδη συλληφθεί έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2020 με τα πρόστιμα τότε να  διαμορφώνονται στα 125.000 ευρώ. Στο δεύτερο lockdown εντοπίστηκαν μόλις 46 παραβατικές περιπτώσεις εργαζομένων σε «μαϊμού» αναστολή…. Αντίθετα, περισσότερες ήταν οι περιπτώσεις «μαϊμού» τηλεργασίας. Σύμφωνα με πληροφορίες το ΣΕΠΕ συνέλαβε τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο 120 εργαζόμενους να δουλεύουν κανονικά στο φυσικό χώρο δουλειάς ενώ ήταν δηλωμένοι σε τηλεργασία. Αυτό σημαίνει 2 εργαζόμενοι κάθε μέρα συλλαμβάνονταν να δουλεύουν ενώ ήταν δηλωμένοι σε υποχρεωτική τηλεργασία. Και στις 120 περιπτώσεις επιβλήθηκε το πρόστιμο των 3.000 ευρώ. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι δήθεν τηλεργαζόμενοι εντοπίστηκαν σε υπηρεσίες γραφείου, δηλαδή σε εταιρείες πληροφορικής, μεγάλες αποθήκες. Λογιστικά γραφεία, χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες κ.α.

Η νέα διαδικασία της προαναγγελίας αναμένεται να καταστήσει ευχερέστερους τους ελέγχους από το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας για κρούσματα καταστρατήγησης του μέτρου.

Το «σαφάρι» ελέγχων που ξεκινά το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας με γνώμονα αφενός τα δεδομένα της πανδημίας και αφετέρου το ιστορικό της παραβατικότητας των κλάδων της αγοράς επικεντρώνεται σε περιοχές με αυξημένο επιδημιολογικό φορτίο. Στο πλαίσιο αυτό θα δοθεί έμφαση σε κλάδους όπως :

Στο στόχαστρο των «ράμπο» του ΣΕΠΕ μπαίνουν ζητήματα που αφορούν στη χορήγηση μέσων ατομικής προστασίας, την τήρηση αποστάσεων, την τήρηση της νομοθεσίας για τις αναστολές, την τηλεργασία κ.α. Στόχος είναι να ελεγχθούν φαινόμενα όπως οι «μαϊμού» αναστολές και η «μαϊμού» τηλεργασία, αλλά και η τήρηση των μέτρων για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων.

Πηγή: patrastimes.gr